Delikatne podsmażenie i spokojne duszenie w niedużej ilości płynu sprawia, że mięso królika wychodzi miękkie i soczyste, nawet w rękach początkującej osoby. W tym przepisie królik jest przyrządzany w bardzo prosty sposób – bez skomplikowanych marynat, z podstawowymi przyprawami, które łatwo dobrać i zapamiętać. Całość bazuje na klasycznym trio: cebula, czosnek i zioła, a śmietanka na końcu daje sosowi łagodność i gładkość. Taki królik świetnie sprawdzi się jako pierwsze podejście do tego mięsa – kroki są proste, a techniki uniwersalne i przydatne także przy innych mięsach.
Składniki na prostego królika duszonego
Porcja wystarczy dla 4 osób. Jeśli królik jest mniejszy, proporcje płynu można lekko zmniejszyć, ale przyprawy można zostawić w podobnej ilości.
- 1 królik (1,2–1,5 kg, najlepiej już podzielony na części)
- 2 średnie cebule
- 3 ząbki czosnku
- 2 łyżki oleju o neutralnym smaku (np. rzepakowy)
- 2 łyżki masła
- 2–3 łyżki mąki pszennej (do obtoczenia mięsa)
- 250 ml bulionu drobiowego lub warzywnego (może być z kostki, ale domowy bulion będzie delikatniejszy)
- 100 ml białego wina wytrawnego (opcjonalnie, można zastąpić bulionem)
- 150 ml śmietanki 30% lub 36%
- 1 łyżeczka soli (na start, później do smaku)
- 1/2 łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- 1 łyżeczka suszonego tymianku lub kilka gałązek świeżego
- 1 liść laurowy + 2–3 ziarna ziela angielskiego
- opcjonalnie: 1 łyżeczka musztardy (dijon lub delikatesowej) do sosu
Do duszenia przyda się ciężka patelnia z pokrywką lub nieduża brytfanna, którą można wstawić do piekarnika.
Przygotowanie prostego królika – krok po kroku
-
Przygotowanie mięsa
Królika dokładnie opłukać pod zimną wodą i osuszyć papierowym ręcznikiem. Jeśli są widoczne resztki tłuszczu lub błon, warto je delikatnie przyciąć ostrym nożem – mięso będzie delikatniejsze. Części powinny być mniej więcej podobnej wielkości, żeby równo się dusiły. -
Przyprawienie i chwilowe „odpoczywanie”
Mięso natrzeć solą, pieprzem i połową tymianku. Wystarczy dokładne wmasowanie przypraw w każdą część. Tak przygotowanego królika odstawić na minimum 30 minut w temperaturze pokojowej lub do lodówki na 2–3 godziny, jeśli jest więcej czasu. Mięso zdąży lekko przejść przyprawami. -
Przygotowanie warzyw i aromatów
Cebulę obrać i pokroić w piórka lub w drobną kostkę – w tej potrawce obie formy się sprawdzają. Czosnek obrać i posiekać drobno lub przecisnąć przez praskę. Liść laurowy i ziele angielskie przygotować pod ręką. -
Obtoczenie królika w mące
Na płaski talerz wysypać mąkę. Każdy kawałek królika obtoczyć cienko w mące, strzepując nadmiar. Dzięki temu podczas smażenia mięso ładnie się zrumieni, a później mąka delikatnie zagęści sos. -
Obsmażenie mięsa na złoty kolor
Na patelni rozgrzać 1 łyżkę oleju i 1 łyżkę masła. Kiedy masło zacznie lekko skwierczeć, ułożyć części królika tak, aby się nie stykały. Smażyć na średnio mocnym ogniu przez ok. 3–4 minuty z każdej strony, aż nabiorą złotego koloru. Jeśli patelnia jest mała, lepiej smażyć partiami, niż „upychać” mięso – dzięki temu się zrumieni, a nie udusi. -
Podsmażenie cebuli i czosnku
Usmażone kawałki królika przełożyć na talerz. Na tej samej patelni (w tłuszczu, który został) dodać drugą łyżkę oleju, jeśli trzeba. Wrzucić cebulę, smażyć na średnim ogniu ok. 5–7 minut, aż zmięknie i lekko się zarumieni. Pod koniec dodać czosnek i smażyć jeszcze ok. 1 minuty, mieszając, żeby się nie przypalił. -
Dodanie płynu i przypraw
Do cebuli i czosnku wlać wino (jeśli jest używane). Podgrzewać ok. 2 minut, zeskrobując z dna patelni wszystkie przyrumienione resztki – to one dadzą sosowi smak. Następnie dodać bulion, liść laurowy, ziele angielskie i resztę tymianku. W tym momencie można wmieszać łyżeczkę musztardy, jeśli delikatnie wyrazisty sos jest lubiany. -
Duszenie królika na kuchence lub w piekarniku
Na patelnię/brytfannę z sosem włożyć z powrotem wszystkie kawałki królika. Płyn powinien sięgać mniej więcej do 1/2 wysokości mięsa – w razie potrzeby dolać trochę bulionu lub wody. Doprowadzić całość do delikatnego wrzenia, zmniejszyć ogień do minimum, przykryć pokrywką i dusić ok. 60–75 minut, aż mięso będzie miękkie i łatwo odejdzie od kości.Alternatywnie można wstawić naczynie z królikiem do piekarnika nagrzanego do 170–180°C (góra-dół) i dusić pod przykryciem podobny czas.
-
Dodanie śmietanki i doprawienie sosu
Gdy królik jest już miękki, wyjąć delikatnie mięso na talerz. Z sosu usunąć liść laurowy i ziele angielskie. Do sosu wlać śmietankę, dokładnie wymieszać i gotować na małym ogniu jeszcze 5–10 minut, aż sos lekko zgęstnieje. Spróbować i doprawić solą oraz pieprzem do smaku. Jeśli sos wydaje się zbyt gęsty, wystarczy dolać odrobinę bulionu lub wody; jeśli zbyt rzadki – gotować odrobinę dłużej bez pokrywki. -
Połączenie sosu z mięsem
Kawałki królika włożyć z powrotem do sosu, delikatnie obtoczyć każdy z nich, aby były dobrze pokryte. Przykryć i podgrzewać jeszcze 2–3 minuty, by wszystko się połączyło i wyrównała się temperatura.
Im prostszy królik, tym ważniejsze jest łagodne duszenie pod przykryciem i unikanie zbyt mocnego ognia – to właśnie spokojne, dłuższe gotowanie sprawia, że mięso nie jest suche i włókniste.
Wartości odżywcze prostego dania z królika
Mięso królika uchodzi za jedno z chudszych i delikatniejszych mięs. W porównaniu do wieprzowiny ma zdecydowanie mniej tłuszczu, a przy tym sporą ilość pełnowartościowego białka.
Dla orientacyjnej porcji (1/4 całości dania, czyli mięso z porcją sosu bez dodatków) można przyjąć przybliżone wartości:
- kalorie: ok. 350–420 kcal
- białko: ok. 35–40 g
- tłuszcz: ok. 18–25 g (w większości z dodatku śmietanki, masła i oleju)
- węglowodany: ok. 6–10 g (głównie z cebuli, mąki i śmietanki)
Jeśli zależy na lżejszej wersji, część śmietanki można zastąpić mlekiem 2% lub użyć śmietanki 18% do sosów, pamiętając, aby dodawać ją na bardzo małym ogniu i nie doprowadzać do gwałtownego wrzenia.
Jak kupić i przygotować królika do gotowania
Dobry surowiec przy tym prostym przepisie odgrywa dużą rolę, bo smak nie jest przykryty ciężkimi marynatami czy dużą ilością przypraw. Warto zwrócić uwagę na kilka detali już na etapie zakupów.
Jak podzielić królika na porcje krok po kroku
Najprościej kupić królika już porcjowanego – wiele sklepów i stoisk mięsnych oferuje gotowe kawałki. Jeśli jest dostępny cały królik, większość sprzedawców bez problemu podzieli go na części na prośbę. Warto poprosić o podział na: łopatki, combry (środkowa część) i tylne udka.
Przy dzieleniu w domu najlepiej użyć ostrego noża z wąskim ostrzem lub tasaka. Królika dobrze jest położyć na desce grzbietem do góry i:
Najpierw oddzielić tylne nogi, przecinając w stawie – przy lekkim zgięciu łatwo wyczuć miejsce, gdzie kości się „rozchodzą” i nóż przechodzi bez oporu. Następnie w podobny sposób oddzielić przednie łapy (łopatki). Na końcu przeciąć tułów na 2–3 mniejsze części, aby wygodniej je było obsmażać i układać w naczyniu do duszenia.
Przy krojeniu dobrze sprawdza się zasada: szukać naturalnych „przegubów” i zagłębień między kośćmi zamiast siłowego cięcia w kość. Dzięki temu kawałki wyglądają estetycznie, a mięso mniej się strzępi.
Podawanie i dodatki do prostego królika w sosie
Delikatny sos śmietanowy aż prosi się o dodatki, które dobrze go „złapią”. Najprościej postawić na klasyczne ziemniaki i warzywa, ale kilka drobnych zmian potrafi całkiem zmienić charakter dania.
Do tak przygotowanego królika najlepiej pasują ziemniaki puree – miękkie, maślane, które wchłaniają sos. Dobrze sprawdzają się też ziemniaki gotowane w całości lub młode ziemniaki z koperkiem. Jeśli ma być bardziej „domowo”, można podać kaszę jęczmienną lub gryczaną, ale wtedy warto lekko mocniej doprawić sos, żeby nie zginął przy wyrazistej kaszy.
Po stronie warzyw świetnie grają: gotowana marchewka, fasolka szparagowa, brokuł lub mieszanka pieczonych warzyw korzeniowych (marchew, pietruszka, seler) upieczonych w piekarniku. Do sosu śmietanowego bardzo dobrze pasują też buraczki na ciepło albo lekko kwaskowa surówka z kiszonej kapusty.
Wariant prosty: królik w piekarniku bez śmietany
Jeśli wersja śmietanowa wydaje się zbyt ciężka albo w lodówce nie ma śmietanki, można zatrzymać się na etapie duszenia w bulionie i winie. Po około 75 minutach pieczenia lub duszenia królik będzie miękki, a w naczyniu zostanie esencjonalny sos.
W tym wariancie dobrze jest zwiększyć ilość cebuli o 1 sztukę i dodać jedną marchewkę pokrojoną w grubsze plasterki na etapie duszenia – warzywa słodko podkreślą smak mięsa, a sos będzie miał więcej treści.
Po zakończeniu duszenia mięso można przełożyć na talerz, a sos krótko odparować na większym ogniu, żeby trochę zgęstniał. Na koniec wystarczy wmieszać łyżkę zimnego masła, zdjąć z ognia i dokładnie rozprowadzić – sos nabierze gładkości i lekkiego połysku, bez użycia śmietanki.
Typowe błędy przy przygotowaniu królika
Mięso królika jest delikatne i dość chude, dlatego łatwo je przesuszyć. Kilka najczęstszych potknięć można wyeliminować, trzymając się prostych zasad.
Największym błędem jest zbyt wysoka temperatura i pośpiech. Jeśli płyn w naczyniu intensywnie bulgocze, mięso kurczy się i twardnieje. Lepszy efekt daje bardzo spokojne pyrkanie przez 70 minut niż gwałtowne gotowanie przez 40.
Druga sprawa to za mała ilość płynu. Królik nie powinien być całkowicie przykryty, ale jeśli sosu jest tylko cienka warstewka, część mięsa będzie się smażyć, a część dusić. W trakcie duszenia warto raz czy dwa sprawdzić, czy płynu wciąż jest wystarczająco i w razie potrzeby dolać trochę gorącej wody lub bulionu.
Często zdarza się także brak wcześniejszego obsmażenia. Pomijanie tego kroku sprawia, że sos jest bledszy i płytszy w smaku, a sam królik nie ma apetycznej skórki. Cienka warstwa mąki i kilka minut na patelni naprawdę robią różnicę, zwłaszcza przy tak prostym, klasycznym przepisie.
