Dobrze wyrobione, dość miękkie ciasto i cierpliwe wyrastanie robią w cynamonkach większą różnicę niż dodatkowe aromaty. W wersji bez nabiału najważniejsze jest utrzymanie wilgoci: napój roślinny powinien być lekko podgrzany, a tłuszcz miękki, nie gorący. Dzięki temu ciasto rośnie równo, łatwo się zwija i po upieczeniu pozostaje sprężyste, a nie suche. W tym przepisie nadzienie jest intensywnie cynamonowe, a lukier prosty, lekko waniliowy i bez kombinowania z trudniej dostępnymi składnikami.

Ciasto na cynamonki powinno być miękkie i lekko lepkie. Dosypywanie mąki „żeby nie kleiło” zwykle kończy się suchą, zbitą bułką zamiast puszystych ślimaczków.

Składniki na cynamonki wegańskie bez nabiału

Porcja na 12 dużych cynamonek pieczonych w formie ok. 23 x 33 cm. Wszystkie składniki warto wyjąć wcześniej z chłodnego miejsca, żeby nie były lodowate.

• Na ciasto drożdżowe: 500 g mąki pszennej typ 450 lub 550, 7 g drożdży instant albo 20 g świeżych drożdży, 250 ml napoju roślinnego (sojowego lub owsianego), 80 g cukru, 80 g miękkiej wegańskiej kostki do pieczenia albo margaryny bezmlecznej, 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego, 1/2 łyżeczki soli
• Na nadzienie cynamonowe: 90 g miękkiej margaryny roślinnej, 120 g brązowego cukru, 2 łyżki cukru białego, 2 i 1/2 łyżki mielonego cynamonu, szczypta soli
• Na lukier: 150 g cukru pudru, 2-3 łyżki napoju roślinnego, 1/2 łyżeczki ekstraktu waniliowego, opcjonalnie 1 łyżeczka soku z cytryny
• Dodatkowo: 1-2 łyżki napoju roślinnego do posmarowania, odrobina tłuszczu do formy, ewentualnie papier do pieczenia

Przygotowanie cynamonek wegańskich krok po kroku

1. Napój roślinny podgrzać do temperatury wyraźnie letniej, około 35-38°C. Nie powinien parzyć w palec. Do dużej miski wsypać mąkę, drożdże instant, cukier i sól. Dodać napój roślinny, wanilię oraz miękką margarynę.
2. Wyrabiać ciasto przez 10-12 minut ręcznie albo 7-8 minut mikserem z hakiem. Na początku będzie luźne i lekko klejące, po chwili stanie się gładkie, elastyczne i wyraźnie bardziej sprężyste. Jeśli używane są świeże drożdże, najpierw warto rozetrzeć je z łyżką cukru, dodać część letniego napoju roślinnego i 2 łyżki mąki, a po kilku minutach wmieszać do reszty składników.
3. Uformować kulę, przełożyć do lekko natłuszczonej miski, przykryć i odstawić do wyrośnięcia na 60-90 minut. Ciasto powinno mniej więcej podwoić objętość. Przy chłodniejszej kuchni może to potrwać dłużej; pośpiech nie działa tu na korzyść struktury miękiszu.
4. W czasie wyrastania przygotować nadzienie. Miękką margarynę wymieszać z brązowym cukrem, białym cukrem, cynamonem i szczyptą soli. Ma powstać gęsta, łatwa do rozsmarowania pasta. Jeśli tłuszcz jest zbyt twardy, wystarczy zostawić go na kilka minut w cieple, nie trzeba go rozpuszczać.
5. Formę wysmarować tłuszczem lub wyłożyć papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto przełożyć na lekko oprószony blat i krótko odgazować, czyli delikatnie nacisnąć dłonią, żeby usunąć największe pęcherze powietrza. Rozwałkować na prostokąt o wymiarach około 35 x 45 cm. Grubość powinna wynosić mniej więcej 5-7 mm.
6. Rozsmarować nadzienie równą warstwą, zostawiając przy jednym dłuższym boku pas około 1,5 cm bez farszu. To ułatwia sklejenie rolady. Zwinąć ciasto ciasno, ale bez ściskania, zaczynając od dłuższego boku. Końcowy brzeg lekko docisnąć.
7. Pokroić roladę na 12 równych kawałków. Najwygodniej zrobić to ostrym nożem albo nitką kuchenną: nitka nie zgniata ślimaczków i zachowuje ładny rysunek spirali. Ułożyć cynamonki w formie z niewielkimi odstępami.
8. Przykryć i odstawić do drugiego wyrastania na 30-45 minut. W tym czasie piekarnik nagrzać do 180°C góra-dół. Przed włożeniem do pieca delikatnie posmarować wierzch odrobiną napoju roślinnego. Dzięki temu skórka będzie bardziej równomiernie zrumieniona.
9. Piec przez 24-30 minut, aż wierzch będzie złoty, a środek dopieczony. Jeśli cynamonki zaczynają zbyt szybko łapać kolor, można luźno przykryć formę arkuszem folii aluminiowej po około 18-20 minutach pieczenia.
10. Po upieczeniu zostawić w formie na 10 minut. W tym czasie przygotować lukier: cukier puder wymieszać z wanilią i 2 łyżkami napoju roślinnego, a potem ewentualnie dodać trzecią łyżkę, jeśli ma być rzadszy. Kilka kropel soku z cytryny dobrze równoważy słodycz. Lukier rozprowadzić na jeszcze ciepłych, ale nie gorących cynamonkach.

Najlepsza konsystencja pojawia się po krótkim przestudzeniu: ciasto stabilizuje się, ale środek nadal pozostaje miękki i lekko wilgotny. Zbyt wczesne odrywanie gorących cynamonek z formy może je porwać, zwłaszcza gdy nadzienie jest jeszcze płynne.

Jeśli zależy na bardzo miękkim środku, cynamonki powinny piec się „ściśnięte” w formie. Oddzielnie rozstawione ślimaczki szybciej wysychają i mają więcej chrupiących krawędzi.

Najczęstsze problemy przy cynamonkach wegańskich

Dlaczego ciasto nie rośnie

Najczęściej zawodzi temperatura. Napój roślinny prosto z lodówki spowalnia drożdże, a zbyt gorący może je uszkodzić. Optymalna jest wyraźna letniość, bez parzenia. Wpływ ma też ilość soli: nie powinna trafiać bezpośrednio na świeże drożdże w małej ilości płynu, bo to osłabia ich pracę.

Drugą przyczyną bywa zbyt chłodne miejsce wyrastania. Dobrze sprawdza się okolica wyłączonego, ale lekko nagrzanego piekarnika albo blat z dala od przeciągów. Przy temperaturze pokojowej około 21°C czas rośnięcia będzie po prostu dłuższy niż podane minimum.

Jak uniknąć wypływania nadzienia

Nadzienie nie powinno być płynne. Rozpuszczona margaryna miesza się z cukrem i cynamonem w syrop, który łatwo wypływa na dno formy i przypala się przy brzegach. Dużo lepiej działa miękki tłuszcz o konsystencji kremu, rozsmarowany cienko, ale dokładnie.

Znaczenie ma również sposób zwijania. Rolada powinna być ciasna, jednak bez zgniatania. Zbyt luźny zwój tworzy puste przestrzenie, przez które nadzienie przemieszcza się podczas pieczenia. Zostawienie czystego paska ciasta na końcu pomaga utrzymać całość w ryzach.

Co zrobić, żeby cynamonki były puszyste także następnego dnia

Największym wrogiem miękkości jest nadmiar mąki i zbyt długie pieczenie. Ciasto ma być miękkie jeszcze przed wyrastaniem; po upieczeniu samo nabierze struktury. Gdy pieczenie przedłuża się „na wszelki wypadek”, środek traci wilgoć szybciej, niż widać to po skórce.

Dobrze działa też lukier nałożony na ciepłe bułeczki. To nie tylko słodycz, ale dodatkowa warstwa zatrzymująca wilgoć. Po całkowitym ostudzeniu cynamonki najlepiej przykryć, żeby nie obsychały na blacie.

Wartości odżywcze cynamonek wegańskich

To wypiek drożdżowy z wyraźnym dodatkiem cukru i tłuszczu, więc traktowany bardziej jako deser niż codzienne śniadanie. Przy podziale na 12 sztuk jedna cynamonka dostarcza orientacyjnie 330-390 kcal, w zależności od użytej margaryny, napoju roślinnego i ilości lukru. W jednej porcji zwykle znajduje się około 5-7 g białka, 10-14 g tłuszczu oraz 50-58 g węglowodanów.

Najwięcej zmienia wybór napoju roślinnego i tłuszczu. Napój sojowy daje odrobinę więcej białka, owsiany łagodniejszy smak i nieco większą słodycz. Margaryna w kostce przeznaczona do pieczenia zwykle sprawdza się lepiej niż miękkie smarowidła kubeczkowe, bo ma stabilniejszy skład i mniej wody.

Przechowywanie i odgrzewanie

Świeże cynamonki najlepiej smakują w dniu pieczenia, ale bez problemu zachowują dobrą strukturę przez 2 dni. Po całkowitym wystudzeniu warto przełożyć je do szczelnego pojemnika albo przykryć formę folią. W temperaturze pokojowej nie powinny stać odkryte, bo szybko łapią suchą skórkę.

Do dłuższego przechowywania dobrze nadaje się zamrażanie. Najwygodniej mrozić bez lukru albo z minimalną jego ilością, w porcjach. Rozmrażanie najlepiej przeprowadzić powoli, a potem odświeżyć bułeczki przez 5-7 minut w 160°C albo 15-20 sekund w mikrofalówce. Po podgrzaniu wracają do miękkości zaskakująco dobrze.

Jeśli planowane jest pieczenie rano, można przygotować cynamonki wieczorem do etapu ułożenia w formie, szczelnie przykryć i wstawić na noc do lodówki. Rano trzeba dać im około 45-60 minut w temperaturze pokojowej przed pieczeniem. To wygodny sposób, szczególnie gdy zależy na świeżych cynamonkach bez zaczynania wszystkiego od świtu.

Warianty smaku, które pasują do tego ciasta

Ta baza dobrze przyjmuje drobne zmiany bez ryzyka, że rozsypie się proporcja. Do nadzienia można dodać skórkę z pomarańczy, kardamon albo bardzo drobno posiekane orzechy pekan. Przy dodatkach chrupiących warto zachować umiar, żeby rolada nie rozchodziła się przy krojeniu.

W wersji bardziej deserowej sprawdza się lukier „serkowy” z wegańskiego serka kremowego: wtedy część napoju roślinnego zastępuje się 2-3 łyżkami gładkiego serka i miesza do uzyskania gęstej, smarownej polewy. Z kolei przy mniej słodkiej wersji wystarczy ograniczyć cukier w nadzieniu o 20-30 g i zostawić cienką warstwę lukru zamiast grubej polewy.

Do podania pasuje mocna kawa, czarna herbata albo napój owsiany z dodatkiem cynamonu. Ciepłe cynamonki dobrze łączą się też z kwaśniejszym akcentem, na przykład konfiturą z malin lub pomarańczy, podaną obok, nie na wierzchu. Dzięki temu słodycz wypieku nie robi się ciężka.