Cynamonki z ciasta francuskiego

Cynamonki z ciasta francuskiego zaskoczą szybkością przygotowania i intensywnym zapachem, jak z dobrej cukierni. Gotowe w niecałe pół godziny, bez wyrabiania drożdżowego ciasta, a jednak z efektowną, listkującą strukturą. Idealne, gdy nagle pojawia się ochota na coś słodkiego do kawy albo zapowiadają się spontaniczni goście. W tym przepisie bazuje się na gotowym cieście francuskim, ale cały smak buduje się na nadzieniu – odpowiedniej ilości cynamonu, cukru i masła. Ważne są też proporcje, sposób zwijania i pieczenia, żeby cynamonki były jednocześnie rumiane, chrupiące z wierzchu i miękkie w środku.

Składniki na cynamonki z ciasta francuskiego

Porcja wystarczy na około 12–14 niedużych cynamonek (z jednej rolki ciasta francuskiego).

1 opakowanie ciasta francuskiego (schłodzone, nie mrożone, ok. 275–300 g, najlepiej na maśle)
40 g masła (ok. 3 łyżki, najlepiej klarowane lub zwykłe, ale miękkie)
50–60 g cukru (ok. 3–4 łyżki; może być biały, trzcinowy lub mieszany)
1,5–2 łyżki cynamonu mielonego (ok. 8–10 g, w zależności od intensywności smaku)
1 łyżka cukru wanilinowego lub 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego (opcjonalnie, ale warto)
1 jajko (do posmarowania wierzchu, można zastąpić mlekiem)
1–2 łyżki mleka (jeśli jajko ma być rozcieńczone lub jako zamiennik)
Szczypta soli (podkręca smak nadzienia)

Dodatkowo (opcjonalnie, ale bardzo polecane):

30 g cukru pudru + 1–2 łyżki soku z cytryny lub mleka – na szybki lukier
Garść rodzynek, posiekanych orzechów lub płatków migdałowych do nadzienia

Przygotowanie cynamonek z ciasta francuskiego

Przygotowanie składników i piekarnika
Masło powinno być miękkie, w temperaturze pokojowej. Jeśli jest zbyt twarde, można je lekko podgrzać w mikrofalówce (krótkimi impulsami po kilka sekund) lub w rondelku, ale nie doprowadzać do pełnego rozpuszczenia. Piekarnik nagrzać do 200–210°C (funkcja góra–dół, bez termoobiegu). Blachę wyłożyć papierem do pieczenia.
Przygotowanie nadzienia cynamonowego
W misce połączyć miękkie masło, cukier, cukier wanilinowy (lub ekstrakt) i szczyptę soli. Utrzeć łyżką lub rózgą na gładką, pastowatą masę. Dodać cynamon i dokładnie wymieszać, aż powstanie aromatyczna pasta. Konsystencja ma być łatwa do rozsmarowania, ale nie płynna. Jeśli masa wyjdzie zbyt rzadka, można dosypać odrobinę cukru; jeśli zbyt gęsta – dodać 1/2 łyżeczki mleka.
Rozwinięcie i przygotowanie ciasta francuskiego
Schłodzone ciasto wyjąć z lodówki na 5–10 minut przed rozwinięciem, żeby nie pękało. Delikatnie je rozwinąć na blacie (najlepiej na papierze, w który było zapakowane). Jeśli ciasto ma bardzo nierówne brzegi, można je lekko wyrównać nożem, ale nie jest to konieczne. Nie wałkować – ważne, by nie zniszczyć warstw.
Rozsmarowanie nadzienia
Na całej powierzchni ciasta (poza wąskim paskiem przy jednym dłuższym brzegu – ok. 1–1,5 cm, to będzie miejsce „zamknięcia” rolady) równomiernie rozsmarować masę cynamonową. Najwygodniej zrobić to nożem do masła lub silikonową szpatułką. Warstwa nie powinna być bardzo gruba, ale ma dokładnie pokrywać ciasto – im równiej, tym lepiej rozejdzie się smak.
Dodatki do środka (opcjonalnie)
Jeśli używane są rodzynki, orzechy czy płatki migdałowe, można teraz posypać nimi nadzienie. Warto delikatnie wcisnąć je w masę palcami, żeby później przy krojeniu nie wypadały.
Zwijanie rolady z ciasta francuskiego
Ciasto zwijać ściśle w rulon, zaczynając od dłuższego boku przeciwnego do pozostawionego paska bez nadzienia. Rulon formować równomiernie, nie zgniatając go za mocno, żeby warstwy pozostały puszyste. Na końcu docisnąć „czysty” brzeg do rolady, lekko go podwinąć pod spód i zlepić palcami.
Krojenie cynamonek
Rulon ułożyć zlepieniem do dołu. Ostrym, cienkim nożem pokroić na plastry szerokości 2–2,5 cm. Dla równych kawałków najpierw można podzielić rulon na pół, a potem każdą połowę na 6–7 części. Nożem ciąć zdecydowanym ruchem w dół, bez „piłowania”, żeby nie poszarpać ciasta. Każdy kawałek od razu przekładać na przygotowaną blachę, zachowując odstępy (ciasto urośnie i rozwinie się na boki).
Przygotowanie do pieczenia
Jajko roztrzepać widelcem z 1 łyżką mleka. Cynamonki delikatnie posmarować z wierzchu – nadadzą pięknego koloru i lekkiego połysku. Jeśli nie używane jest jajko, można użyć samego mleka lub śmietanki. Na tym etapie można dodatkowo posypać wierzch odrobiną cukru (biały lub trzcinowy) – stworzy chrupiącą skorupkę.
Pieczenie cynamonek
Blachę wstawić do nagrzanego piekarnika. Piec około 15–20 minut, aż cynamonki wyraźnie urosną, rozwarstwią się i mocno się zezłocą. Dokładny czas zależy od piekarnika – po około 13 minutach warto zacząć kontrolować kolor. Dolna część powinna być rumiana, ale nie przypalona. Lepiej nie wyjmować zbyt bladych – będą miękkie, ale bez charakterystycznej, lekko chrupiącej struktury.
Lukier lub wykończenie
Po upieczeniu cynamonki zostawić na blasze przez 5 minut, żeby nieco odparowały i stężały. W tym czasie można przygotować prosty lukier: cukier puder wymieszać z sokiem z cytryny lub mlekiem (dodając płyn stopniowo), aż powstanie gładka, gęsta, ale lejąca polewa. Lekko przestudzone cynamonki polać lukrem cienkimi strużkami lub rozsmarować cienką warstwą. Można też zostawić je bez lukru – będą wtedy bardziej chrupiące.

Najlepszy efekt daje pieczenie cynamonek na dolnej lub środkowej półce piekarnika i użycie dobrze nagrzanego piekarnika – ciasto francuskie lubi wysoki start: szybko rośnie, wyraźnie się listkuje i nie „rozlewa się” na boki.

Wartości odżywcze cynamonek z ciasta francuskiego

Cynamonki z ciasta francuskiego to raczej słodka przekąska do kawy niż fit przekąska, ale dzięki znajomości orientacyjnych wartości łatwiej zaplanować porcję.

Dla porcji około 12 cynamonek, z gotowego ciasta francuskiego na maśle, standardowego cukru i bez dodatków typu orzechy czy lukier, jedna sztuka (ok. 35–40 g) to orientacyjnie:

– kalorie: 150–190 kcal
– tłuszcz: 10–12 g
– węglowodany: 14–18 g
– białko: 2–3 g

Dodanie lukru, orzechów lub większej ilości cukru oczywiście zwiększy kaloryczność. Jeśli zależy na lżejszej wersji, można zmniejszyć ilość nadzienia, użyć częściowo cukru kokosowego lub erytrytolu i sięgnąć po ciasto francuskie na olejach roślinnych, choć smak i kruchość będą wtedy nieco inne.

Jak upiec idealne cynamonki z ciasta francuskiego

Temperatura i czas pieczenia cynamonek z ciasta francuskiego

Ciasto francuskie potrzebuje wysokiej temperatury na starcie, żeby tłuszcz w warstwach szybko się roztopił, a para wodna uniosła kolejne płaty ciasta, tworząc listkowanie. Zbyt niska temperatura (poniżej 190°C) sprawi, że cynamonki rozleją się, będą tłuste i słabo urosną. Dlatego tak ważne jest, by piekarnik był naprawdę nagrzany przed wstawieniem blachy.

Bezpieczny zakres to 200–210°C góra–dół. W piekarnikach, które mocno przypiekają od góry, można cynamonki wstawić na niższą półkę albo po około 10 minutach lekko przykryć wierzch kawałkiem papieru do pieczenia, jeśli zbyt szybko się rumienią.

Czas pieczenia zależy od grubości cynamonek i typu ciasta, ale z reguły 15–20 minut w zupełności wystarcza. Jeśli w środku są dodatki typu rodzynki czy orzechy, mogą potrzebować 1–2 minut dłużej, bo masa w środku jest wtedy nieco „cięższa”.

Jak kroić i układać cynamonki, żeby zachowały kształt

Najczęstszy problem przy cynamonkach z ciasta francuskiego to rozwijanie się lub „rozjeżdżanie” przy pieczeniu. Żeby tego uniknąć, ważne jest kilka rzeczy:

Po pierwsze, ciasto przed zwijaniem powinno być schłodzone, ale nie twarde jak deska. Zbyt miękkie będzie się ciągnęło i deformowało, zbyt zimne może pękać. Najlepiej wyjąć je z lodówki chwilę wcześniej, ale nie dopuścić do pełnego ogrzania.

Po drugie, rulon musi być zwinięty dość ciasno. Zbyt luźne zwinięcie sprawi, że podczas pieczenia środek „wypadnie” na boki. Jednocześnie nie warto ściskać go tak mocno, by wypchnąć całe nadzienie – lekki nacisk wystarczy.

Po trzecie, przy krojeniu bardzo pomaga ostry nóż. Jeśli nóż jest tępy, roluje i miażdży ciasto, zamiast je ciąć. Niektóre osoby używają do krojenia cienkiej nitki lub nici dentystycznej – taka metoda świetnie się sprawdza, szczególnie przy bardziej miękkim cieście.

Przechowywanie i odgrzewanie cynamonek z ciasta francuskiego

Świeże cynamonki są najlepsze w dniu pieczenia – po wyjęciu z piekarnika i lekkim przestudzeniu mają idealne połączenie chrupkości i miękkości. Jednak dobrze znoszą krótkie przechowywanie.

Po całkowitym wystudzeniu można przechowywać je w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej przez 1–2 dni. Z czasem będą miękły i traciły chrupkość, ale nadal pozostaną smaczne. Jeśli są polane lukrem, warto ułożyć je w jednej warstwie lub przekładać papierem, żeby się nie skleiły.

Odgrzewanie najlepiej przeprowadzić w piekarniku lub air fryerze, a nie w mikrofalówce. Wystarczy 3–5 minut w 180°C, żeby odzyskały częściową kruchość. Mikrofalówka sprawi, że będą miękkie i gumowate. Jeśli mają lukier, dobrze jest podnieść temperaturę delikatnie (ok. 160–170°C), żeby go nie skarmelizować zbyt mocno.

Warianty i dodatki do cynamonek z ciasta francuskiego